Video prodüksiyon sözlüğü: çekimden kurguya terimler.

Ultra HD

4K

Yaklaşık 3840×2160 piksel çözünürlük. 4K çekim, kurguda kadrajı yakınlaştırmaya ve aynı görüntüden hem yatay hem dikey versiyon çıkarmaya alan tanır.

Establishing shot

Açılış planı

Mekânı ya da konuyu genel bir bakışla tanıtan ilk plan. Tesis, şehir ya da etkinlik alanını gösteren geniş bir plan, izleyiciye nerede olduğunu hemen anlatır.

Depth of field

Alan derinliği

Görüntüde netliğin önden arkaya ne kadar alana yayıldığı. Sığ alan derinliği konuyu arka plandan ayırır; röportaj ve ürün çekimlerinde sık kullanılır.

Subtitles / Captions

Altyazı

Konuşmanın ekranda yazıyla gösterilmesi. Sosyal medyada videoların çoğu sessiz izlendiği için altyazı izlenme süresini doğrudan etkiler; SRT dosyası olarak da teslim edilebilir.

Animation

Animasyon

Çizim, grafik ya da 3D modellerin hareketlendirilmesiyle üretilen video. Çekimle gösterilmesi zor süreçleri ve soyut fikirleri anlatmak için kullanılır.

B-roll

Ana konuşma ya da röportaj görüntüsünün üzerine eklenen destekleyici görüntüler: üretim, mekân, ürün detayları, ekip. Videoyu canlandırır ve kurguda geçiş imkânı verir.

Bitrate

Bit hızı

Videonun saniyesinde kullanılan veri miktarı. Yüksek bit hızı daha iyi kalite ama daha büyük dosya demektir; platforma yüklemeden önce doğru ayarla dışa aktarmak kaliteyi korur.

Live streaming

Canlı yayın

Etkinlik, lansman ya da programın internet üzerinden anlık olarak yayınlanması. Çok kameralı yayınlar için kayıt, ses ve internet bağlantısı önceden test edilmelidir.

Green screen

Chroma key

Yeşil ya da mavi bir fonun kurguda silinip yerine başka bir görüntü konması. Eşit ışıklandırılmış fon ve doğru mesafe temiz bir sonuç için gereklidir.

Shoot day

Çekim günü

Ekip ve ekipmanın sahada çalıştığı gün. Video fiyatını en çok etkileyen kalemlerdendir; iyi bir ön prodüksiyon çekim günü sayısını azaltır.

Shot list

Çekim listesi

Çekim gününde alınacak planların sırasıyla yazıldığı liste: mekân, kadraj, hareket ve kişiler. Ekibin zamanı verimli kullanmasını sağlar.

Vertical video

Dikey video

9:16 oranında, telefonun tam ekranını kaplayan video. Reels, TikTok, YouTube Shorts ve hikâyelerin standart biçimidir; 1080×1920 piksel üretilir.

Aerial / drone shot

Drone çekimi

İnsansız hava aracıyla yapılan hava çekimi. Türkiye’de 30 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren SHGM talimatına göre ticari çekimler görüş hattında P1 lisanslı pilotla yapılır.

Aspect ratio

En-boy oranı

Görüntünün genişliğinin yüksekliğine oranı: 16:9 yatay, 9:16 dikey, 1:1 kare, 4:5 ve 3:4 dikey gönderi. Hangi platformda yayınlanacağı oranı belirler.

Gimbal stabilizer

Gimbal

Kamerayı motorlarla dengede tutarak yürürken ya da hareket ederken akıcı görüntü sağlayan sabitleyici. Mekân turları ve takip planları için kullanılır.

Director of Photography (DoP)

Görüntü yönetmeni

Çekimin görsel dilinden, kadrajdan, kamera hareketinden ve ışığın kurgusundan sorumlu kişi.

Raw footage

Ham görüntü

Kurgu ve renk düzenlemesi yapılmamış, kameradan çıkan orijinal kayıtlar. Ham görüntünün teslim edilip edilmeyeceği teklifte açıkça yazılmalıdır.

Gaffer

Işık yönetmeni

Çekimde ışığın kurulumundan ve görüntünün atmosferinden sorumlu kişi. Görüntü yönetmeniyle birlikte çalışır.

Hook

İlk 3 saniye

Kısa videolarda izleyicinin kaydırıp geçmeden önce karar verdiği süre. Soru, sonuç ya da dikkat çeken bir görüntüyle açılış bu yüzden kritiktir; buna “kanca” da denir.

Thumbnail / Cover

Kapak görseli

Video yayınlanmadan önce izleyicinin gördüğü sabit görsel. YouTube’da tıklama oranını, Instagram’da profil ızgarasının düzenini belirler.

Frame rate (fps)

Kare hızı

Videonun saniyedeki görüntü sayısı (fps). 25 ya da 30 fps standart görünüm, 24 fps sinematik his verir; 50–60 fps ve üzeri ağır çekim için kullanılır.

Usage rights

Kullanım hakları

Videonun hangi mecralarda (sosyal medya, web, TV, açık hava) ve ne kadar süre yayınlanabileceği. Oyuncu ve müzik kullanıldığında fiyatı doğrudan etkiler.

Editing

Kurgu

Çekilen görüntülerin seçilip sıraya konması, kesilmesi ve hikâyeye dönüştürülmesi. Videonun ritmini ve anlatımını belirleyen post prodüksiyon aşamasıdır.

Log profile

Log profil

Kameranın görüntüyü düz ve soluk renklerle, geniş bir ışık aralığını koruyarak kaydettiği ayar. Renk düzenlemesinde daha fazla esneklik verir.

Lookbook

Bir koleksiyonun ürünlerini model üzerinde, belirli bir stil ve hikâyeyle sunan fotoğraf serisi. Moda markalarının sezon tanıtımlarında kullanılır.

Look-Up Table

LUT

Bir görüntünün renklerini belirli bir görünüme dönüştüren hazır renk tablosu. Log görüntüyü standart renklere çevirmek ya da markaya özgü bir renk dili oluşturmak için kullanılır.

Shotgun mic

Mikrofon: shotgun

Kameranın ya da bir direğin üzerinde konuya yöneltilen, yönlü kayıt yapan mikrofon. Çevre gürültüsünü azaltır.

Lavalier mic

Mikrofon: yaka

Konuşan kişinin yakasına takılan küçük mikrofon. Röportaj ve kamera önü anlatımlarında net ve tutarlı ses sağlar.

Model release

Model izin formu

Görüntüsü çekilen kişinin, görüntünün hangi amaçla ve hangi mecralarda kullanılacağına verdiği yazılı onay. Ticari kullanım için gereklidir.

Motion graphics

Motion grafik

Yazı, ikon ve grafik öğelerin hareketlendirildiği animasyon türü. Rakam, süreç ve fayda anlatımında ve videoların açılış-kapanışlarında kullanılır.

Multi-camera

Multicam

Aynı anı birden fazla kamerayla eşzamanlı kaydetme. Röportaj, talk-show ve etkinliklerde kurguda açı değiştirmeyi sağlar.

Music license

Müzik lisansı

Videoda kullanılan müziğin yasal kullanım izni. Lisansın mecra ve süre kapsamı kontrol edilmelidir; izinsiz müzik platformlarda videonun kaldırılmasına ya da sesinin kapatılmasına yol açabilir.

Pre-production

Ön prodüksiyon

Çekimden önceki hazırlık: fikir, senaryo, storyboard, çekim planı, mekân, oyuncu ve izinler. Çekim gününü kısaltan ve sonucu öngörülebilir kılan aşamadır.

Podcast

Düzenli yayınlanan sesli ya da görüntülü sohbet programı. Kurumsal podcast, uzmanlığı uzun biçimli içerikle anlatmanın ve kesitlerle sosyal medyayı beslemenin yoludur.

Post-production

Post prodüksiyon

Çekimden sonraki tüm işler: kurgu, renk düzenleme, ses miksajı, grafik, altyazı ve farklı formatlara uyarlama.

Teleprompter

Prompter

Konuşmacının metni kameraya bakarak okumasını sağlayan, objektifin önüne yerleştirilen ekran. Kamera önü anlatımlarını hızlandırır.

Apple ProRes

ProRes

Kurgu ve renk düzenlemesi için kaliteyi koruyan, büyük dosya boyutlu profesyonel video biçimi. Yayın ve arşiv teslimlerinde tercih edilir; sosyal medya için H.264 ya da H.265 kullanılır.

Reels

Instagram’ın 9:16 dikey kısa video biçimi. Uygulama içinde Ocak 2025’ten beri 3 dakikaya kadar video yüklenebiliyor.

Color correction / Color grading

Renk düzenleme

Kurgudan sonra görüntülerin renk, kontrast ve tonlarının dengelenmesi ve videoya bir görsel dil kazandırılması. Renk düzeltme (dengeleme) ve renk tasarımı (grading) olarak iki aşamada yapılır.

Revision round

Revizyon turu

Kurgu taslağına müşterinin geri bildirim verdiği ve düzeltmelerin yapıldığı tur. Kaç tur revizyonun fiyata dahil olduğu teklifte yazılmalıdır.

Interview

Röportaj

Bir uzmanın ya da yöneticinin sorulara yanıt verdiği kamera önü çekim. Tek mekânda birkaç kamerayla çekilir; uzun versiyondan kısa kesitler çıkarılabilir.

Script

Senaryo

Videoda ne söyleneceğini, kimin konuşacağını ve hangi görüntülerin kullanılacağını sırasıyla anlatan metin. İyi bir tanıtım filmi bir ya da iki ana mesaja odaklanır.

Audio mixing

Ses miksajı

Konuşma, müzik ve efektlerin seviyelerinin dengelenmesi. Platformların ses standartlarına uygun bir miks, videonun her cihazda net duyulmasını sağlar.

Storyboard

Storyboard

Videonun planlarını sırasıyla gösteren çizim ya da görsel taslak. Özellikle reklam filmi ve animasyonda çekimden önce herkesin aynı şeyi hayal etmesini sağlar.

Talk-show

Bir sunucunun konuklarla sohbet ettiği program formatı. Markalar YouTube ve podcast kanallarında uzmanlıklarını bu formatla anlatabilir.

Deliverables

Teslim formatları

Videonun hangi oran, süre ve dosya biçimlerinde teslim edileceği: yatay web filmi, dikey kesitler, kare versiyon, altyazılı ve altyazısız dosyalar. Teklifte listelenmesi sonradan çıkan işleri önler.

Three-point lighting

Üç nokta ışık

Ana ışık, dolgu ışığı ve arka ışıktan oluşan klasik ışık düzeni. Konuyu şekillendirir, gölgeleri yumuşatır ve arka plandan ayırır.

Video podcast

Video podcast

Ses kaydının yanında kamerayla da çekilen podcast. YouTube’da yayınlanabilir ve sosyal medya için kısa kesitlere dönüştürülebilir.